Engellilik Çalışmaları Güz Okulu 20-22 Eylül 2018 tarihinde tamamlanmıştır.
Engellilik Çalışmaları Güz Okulu
20-21-22 Eylül 2018, Istanbul
Faaliyet Raporu
Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Politika Forumu ve Raoul Wallenberg Enstitüsü ortaklığıyla düzenlenen Engellilik Çalışmaları Güz Okulu lisansüstü düzeyde engellilik çalışmaları alanında araştırma yürüten ya da yürütmeyi planlayan öğrencilere yönelik 3 günlük bir eğitim programı şeklinde hayata geçirilmiştir.
Engellilik Çalışmaları Güz Okulu, yalnızca yüksek lisans/doktora öğrencisi ya da yüksek lisans mezunu adayların başvurusuna açılmıştır. Adayların, engellilik alanında 600 kelimeyi geçmeyecek şekilde araştırma teklifi yazmış olmaları ve başvuru formuna bu araştırma teklifini ekleyip göndermeleri talep edilmiştir. Eğitim programının engelliliğe insan hakları yaklaşımını esas almasından dolayı, adaylardan başvuruları sırasında yazmış oldukları araştırma tekliflerinin engelliliğe insan hakları yaklaşımı temelinde yazılmış olması beklenmiştir. Engellilik Çalışmaları Güz Okulu, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Politika Forumu ve Raoul Wallenberg Enstitüsü’nün işbirliği yaptığı kurumlar ile online platformlarda farklı sosyal medya kanalları aracılığıyla duyurulmuştur.
Engellilik Çalışmaları Güz Okulu, Türkiye’nin 15 farklı ilinden toplam 70 başvuru almıştır. Başvuran kişilerin 19’u erkek, 51’i kadındır. 17 başvuru, başvuruya uygun şartları yerine getirmediği gerekçesiyle elenmiştir. Uygun şartlara sahip başvuruların 16’sı doktora öğrencisi, 37’si ise yüksek lisans öğrencisi ya da yüksek lisans mezunudur.
Güz Okulu’na katılmaya hak kazanan öğrenciler, eğitim kadrosunun değerlendirmeleri sonucunda seçilmiştir. Başvuru sırasında talep edilen araştırma teklifleri, öğretim kadrosunun alanlarında uzman olduğu konulara göre öğretim üyelerine bölüştürülmüştür. Her bir araştırma teklifi, en az iki öğretim üyesi tarafından değerlendirilmiştir. Değerlendirme sürecinde objektif ve tarafsız olmak adına tüm başvurular ad ve soyad kapatılarak okunmuştur. Her bir araştırma teklifi, beş kriter üzerinden değerlendirilmiştir: Araştırma sorusunun literatüre olası katkısı (30 puan), literatür taramasının kapsam ve yetkinliği (30 puan), araştırma kurgusunun yetkinliği (20 puan), insan hakları ile ilişkisinin kurma gücü (10 puan), toplumsal cinsiyet yaklaşımını eklemlemedeki başarısı (10 puan). 100 puan üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda yalnızca 65 ve üzeri alan araştırma tekliflerinin sahipleri eğitime katılmaya hak kazanmıştır.
Eğitime katılmaya hak kazananlar, 17’si kadın ve 5’i erkek olmak üzere toplam 22 öğrencidir. Bu öğrencilerden 8’i bir doktora, 14’ü ise bir yüksek lisansı programına kayıtlıdır/mezunudur. 10 öğrenci eğitime İstanbul’dan katılırken, 12 öğrenci Ankara, Bursa, Bingöl, Kocaeli ve Konya olmak üzere Türkiye’nin 5 farklı ilinden gelmiştir. Öğrencilerin kayıtlı oldukları yüksek lisans/doktora programları sosyal politika, hukuk, özel eğitim, engellilik çalışmaları, psikoloji, edebiyat, medya ve tıp tarihi ve etiği gibi farklı disiplinleri içermektedir.
Engellilik Çalışmaları Güz Okulu, farklı disiplinlerin engelliliğe yaklaşımları bağlamında 6 farklı oturumdan oluşturmuştur. Bu disiplinler hukuk, eğitim bilimleri, sosyal ve politika, sosyoloji, tıp ve mimarlıktır. Birinci oturum, engellilik çalışmalarına giriş niteliğinde olup katılımcıları engellilik alanındaki kuramsal tartışmalar ve engelliliğe yaklaşım modelleri ile tanıştırmıştır. Oturum boyunca engellilikte medikal model ve sosyal model karşılaştırmalı biçimde tartışılmıştır. İkinci oturumda insan hakları yaklaşımı ve Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme (CRPD) tartışmaya açılmıştır. Bu oturumda, engelliliğe insan hakları yaklaşımının temel özellikleri, eşitlik; özerklik ve bağımsız yaşam kavramları çerçevesinde hukuki bir perspektifle ele alınmıştır. Üçüncü oturumun ana teması sosyal politika olup, bu oturumda engelli kişilerin istihdamı ve engelli hakları yaklaşımının sosyal politika alanında yarattığı köklü dönüşüm süreci tarihsel yaklaşım içinde incelenmiştir. Dördüncü oturum öğrencilerin günümüzde ICF ve biyopsikososyal modelin gelişmesi ile birlikte engellilikte medikal yaklaşımın dönüşümünü tartışmasına olanak sağlamıştır. Beşinci oturum, engellilikte sağlamcılık ve kimlik yaklaşımına odaklanmıştır. Son oturumda ise mimarlık disiplini içinden gelişen evrensel tasarım yaklaşımı ve bu yaklaşımın özellikleri ele alınmıştır. Eğitimin üçüncü gününde tüm öğrenciler araştırma tekliflerini sunmuş, öğretim üyelerinden ve diğer katılımcılardan geri bildirim almıştır.
